مطلبی که پیش رو دارید، مدت‌ها پیش در شماره ۹۸ دو هفته‌نامه عصر شبکه به چاپ رسیده است. اکنون مناسب دیدم که این مطلب را در اینجا نیز منتشر کنم. قسمت اول و دوم را در اینجا و اینجا بخوانید. در قسمت بعد در مورد افزونه‌های Pixelpost که در حال حاضر از آن‌ها در فتوبلاگم استفاده می‌کنم توضیح خواهم داد.

در قسمت قبل در مورد دلایل راه‌اندازى فتوبلاگ و چگونگى نصب سیستم مدیریت محتواى Pixelpost بطور کامل صحبت شد. در این قسمت مى‌خواهم شما را با امکانات و قابلیت‌هاى این سیستم مدیریت محتوا و چگونگى کار با آن آشنا سازم. در واقع در این مطلب نحوه ارسال عکس به فتوبلاگ، تغییر قالب، کار با Addonها و سایر تنظیمات را آموزش خواهم داد.

معرفى کلى بخش مدیریتى
همان‌طور که در قسمت قبل خواندید در آخرین مرحله نصب Pixelpost با کلیک روى لینک Finished وارد بخش مدیریتى این سیستم مدیریت محتوا خواهید شد. بخش مدیریتى Pixelpost بطور پیش‌فرض شامل منوهاى New Image (تصویر جدید)، Images (تصاویر)، Categories (موضوعات)، Options (تنظیمات)، General Info (اطلاعات کلى)، Addons (افزونه‌ها) و Logout (خروج) است که شما را با مهم‌ترین قسمت‌هاى آن آشنا خواهم ساخت.

انتخاب قالب
قبل از ارسال عکس بهتر است به فکر ظاهر فتوبلاگ باشیم. در Pixelpost بطور پیش‌فرض امکان انتخاب یکى از دو قالب Horizon و Simple از طریق منوى Options و سپس Templates وجود دارد. بدین منظور تنها کافى است از منوى کرکره‌اى قالب مورد نظر خود را انتخاب کنید و روى دکمه Update کلیک کنید. اما اگر این دو قالب شما را راضى نمى‌کند مى‌توانید به آدرس http://www.pixelpost.org/extend/templates و از میان نود قالب، قالب دلخواه خود را انتخاب کنید. افزودن یک قالب به Pixelpost نیز بسیار ساده است. تنها کافیست پوشه فایل‌هاى قالب را که دانلود کرده‌اید به پوشه Templates در جایى که دیگر فایل‌ها و پوشه‌هاى Pixelpost روى سرور قرار دارند آپلود کنید. پس از این کار امکان انتخاب قالب از منوى کرکره‌ى مذکور وجود دارد.

فتوبلاگ خود را خوشمزه‌‌تر کنید!
همان‌طور که مى‌دانید براى اغلب سیستم‌هاى مدیریت محتوا افزونه‌هایى (Plug-in یا Addon) نوشته مى‌شود که قابلیت‌هاى جدیدى را به همراه دارند. Pixelpost نیز از این قاعده مستثنى نیست و شما مى‌توانید با مراجعه به آدرس http://www.pixelpost.org/extend/addons افزونه‌هاى بسیارى را به Pixelpost اضافه کرده و فتوبلاگ خود را خوشمزه‌تر کنید! نصب یک افزونه در Pixelpost مشابه نصب قالب اما کمى پیچیده‌تر است. با این وجود کلیت کار این است که باید پوشه فایل‌هاى افزونه را که دانلود کرده‌اید به پوشه Addons در جایى که دیگر فایل‌ها و پوشه‌هاى Pixelpost روى سرور قرار دارند آپلود کنید. پس از این کار باید از طریق منوى Addons با کلیک روى عبارت OFF، افزونه مورد نظر را فعال کنید (عبارت On در مقابل هر افزونه به معناى فعال بودن آن است). البته بطور پیش‌فرض چندین افزونه در قسمت Addons بخش مدیریتى قرار دارند که مهم‌ترین آن‌ها افزونه‌هاى ضداسپم هستند و حتماً توصیه مى‌کنم یکى از آن‌ها مثلاً Akismet یا Defensio را فعال کنید (این دو افزونه با یکدیگر کار نمى‌کنند). به علاوه، تنظیمات بیشتر از طریق منوى Options و سپس Spam Control قابل دسترس هستند. در این قسمت مى‌توانید کلمه و یا IP مورد نظرتان در قسمت Referrer Banned List وارد کرده و روى دکمه Update All Banlists کلیک کنید تا دریافت اسپم‌ها را محدودتر کنید. البته یکى از مشکلاتى که ممکن است گرفتار آن شوید دریافت بیش از حد اسپم است. در واقع با وجود افزونه‌هاى مذکور باز هم ممکن است اسپم‌هایى منتشر شوند و یا حجم زیاد اسپم‌ها پهناى باند زیادى را اشغال کنند.

ارسال عکس به فتوبلاگ
اکنون زمان آن فرا رسیده است که اولین عکس را ارسال کنید. بدین منظور در منوى New Image و در قسمت Post a New Image (ارسال یک عکس جدید) روی دکمه Browse کلیک کنید تا مکان عکس مورد نظر را مشخص کنید. سپس در قسمت Image Title و Tags به ترتیب عنوان عکس و تگ‌هاى مرتبط را وارد کنید. در عین حال در Pixelpost امکان دسته‌بندى عکس‌ها وجود دارد که البته در حالت پیش‌فرض تنها عبارت default در آن قسمت نمایش داده مى‌شود. با این وجود جاى نگرانى وجود ندارد. مى‌توانید عکس را آپلود کنید و پس از افزودن موضوع دلخواه از طریق منوى Categories، عکس خود را از طریق منوى Images به موضوع مورد نظر بیافزایید. پس از انتخاب موضوع مى‌توانید در قسمت Image description / text توضیحى در مورد عکس خود بنویسید. در انتها اگر نمى‌خواهید زمان ارسال و یا نحوه پذیرش نظرات را تغییر دهید روى دکمه Upload کلیک کنید. پس از کمى انتظار عکس شما در پایین همان صفحه نمایش داده خواهد شد و این به منزله ارسال موفقیت‌آمیز عکس شما است. در مورد نحوه پذیرش نظرات نیز باید بگویم که امکان تغییر آن به سه حالت Publish instantly (انتشار بى‌وقفه)، To moderation queue (انتظار براى تایید) و Disable commenting (غیرفعال کردن بخش نظرات) وجود دارد. البته از طریق منوى Options و سپس General نیز مى‌توان یک حالت پیش‌فرض تعیین کرد.

سخن آخر
همان‌طور که در اولین شماره هم به آن اشاره شد براى راه‌اندازى یک فتوبلاگ راه‌هاى مختلفى وجود دارد. ساده‌ترین آن استفاده از سرویس‌دهندگان رایگان وبلاگ است. اما Pixelpost ابزارى است که بطور حرفه‌اى براى این کار طراحى شده که بسیار مشهور و قدرتمند است و من در این سلسه مقالات سعى کردم شما را بطور کامل با روند راه‌اندازى فتوبلاگ به کمک Pixelpost آشنا سازم.

منبع: شماره ۹۸ دوهفته‌نامه عصر شبکه – احسان عباسی

مطلبی که پیش رو دارید، مدت‌ها پیش در شماره ۹۷ دو هفته‌نامه عصر شبکه به چاپ رسیده است. اکنون مناسب دیدم که این مطلب را در اینجا نیز منتشر کنم. قسمت‌های بعدی این مطلب را نیز بزودی در اینجا قرار خواهم داد. قسمت اول را اینجا بخوانید.

در شماره قبل در مورد مزایا و معایب ساخت و مدیریت فتوبلاگ شخصى صحبت شد و در انتها خواندید که چرا من نرم‌افزار Pixelpost را براى ساخت فتوبلاگ شخصى خود انتخاب کرده‌ام. در این شماره همان‌طور که در شماره قبل قول داده بودم مى‌خواهم شما را با چگونگى ساخت فتوبلاگ شخصى به کمک نرم‌افزار Pixelpost آشنا سازم. بهتر است نگرانى به خود راه ندهید چون این کار در کمتر از پنج دقیقه امکان‌پذیر است.

تامین پیش‌نیازها
به مانند نصب سایر نرم‌افزارها و سیستم‌هاى مدیریت محتوا نصب Pixelpost نیز نیازمند تامین یک سرى پیش‌نیازها است. اولین پیش‌نیاز دریافت آخرین نسخه Pixelpost از آدرس http://www.pixelpost.org است. در زمان نگارش این مطلب نسخه ۱٫۷٫۳ آخرین نسخه این نرم‌افزار بود و ۶۳۶ کیلوبایت حجم داشت. دومین پیش‌نیاز ثبت دامنه و تهیه فضا است که این کار از طریق تماس با یک شرکت ارائه دهنده خدمان میزبانى وب امکان‌پذیر است. پیش‌نیاز دیگر یک نرم‌افزار مدیریت FTP است که من CuteFTP را پیشنهاد مى‌کنم (نسخه Lite این نرم‌افزار به مدت سى روز و بطور رایگان قابل استفاده است).

ساخت پایگاه داده
همان‌طور که مى‌دانید هر سیستم مدیریت محتوا براى ذخیره‌سازى اطلاعات مربوطه نیاز به یک پایگاه داده دارد. بنابراین قبل از هر چیز وارد کنترل پنل سایت خود شوید و یک پایگاه داده MySQL بسازید. خوشبختانه روش کار براى ساخت پایگاه داده در کنترل‌هاى پنل‌هاى مختلف ساده و تقریباً مشابه است. به عنوان مثال در کنترل پنل Plesk، در قسمت Applications & Services روى آیکون Databases کلیک کنید. در صفحه جدید روى آیکونAdd New Database کلیک کنید. اکنون بایستى نام پایگاه داده را در قسمت Database name وارد کنید و دکمه OK را بزنید (نوع و سرور پایگاه داده به طور پیش‌فرض به ترتیب MySQL و Local MySQL server انتخاب شده است). پیشنهاد مى‌کنم نام photoblog را انتخاب کنید تا در آینده و در صورت ازدیاد پایگاه‌هاى داده مختلف دچار مشکل نشوید. در ادامه و براى دسترسى نرم‌افزار به پایگاه داده نیاز به ساخت یک نام کاربرى همراه با رمز عبور دارید. بنابراین در صفحه جدید روى آیکون Add New Database User کلیک کنید و پس از وارد کردن نام کاربرى و رمز عبور دکمه OK را بزنید.

آپلود Pixelpost به سرور
در این مرحله براى آغاز عملیات نصب بایستى نرم‌افزار Pixelpost را که قبلاً دریافت کرده‌اید به سرور آپلود کنید. به این منظور فایل مورد نظر را از حالت فشرده خارج سازید و از طریق نرم‌افزار مدیریت FTP آن را به سرور منتقل کنید. توجه داشته باشید که براى برقرارى ارتباط میان نرم‌افزار مدیریت FTP و سرور سه چیز لازم است: آدرس FTP سرور که در بیشتر موارد بصورت ftp.yourdomain.com است، نام کاربرى و رمز عبور به کنترل پنل. مسئله دیگر مکان آپلود کردن پوشه Pixelpost است که پیشنهاد مى‌کنم براى داشتن یک آدرس سرراست ریشه اصلى دامنه (Domain root) را براى آپلود فایل‌ها انتخاب کنید. از آنجایى که ریشه اصلى در کنترل پنل Plesk پوشه httpdocs است به عنوان آخرین کار در این مرحله تمام محتویات پوشه pixelpost_v1.7.3 که شامل پوشه‌هاى addons، admin، doc و … مى‌شود را به درون پوشه httpdocs (این پوشه با پوشه httpsdocs اشتباه گرفته نشود) آپلود کنید.

آغاز نصب
خوشبختانه از اینجا به بعد مراحل کار ساده و سرراست هستند:
۱- مرورگر وب را باز کنید و به آدرس http://www.yourdomain.com/admin/install.php بروید. همان‌طور که مى‌دانید به جاى عبارت yourdomain بایستى نام دامنه‌اى که ثبت کرده‌اید را وارد کنید. اگر تمام مراحل را درست طى کرده باشید صفحه خوش‌آمدگویى نمایش داده خواهد شد. اما اگر با پیغام خطاى ۴۰۴ Not Found مواجه شدید پوشه‌ها و فایل‌هاى Pixelpost را در جاى دیگرى به غیر از ریشه اصلى دامنه آپلود کرده‌اید.

۲- روى لینک Begin Installation کلیک کنید. البته قبل از آن امکان تغییر زبان از طریق منوى کرکره‌اى موجود در گوشه بالایى و سمت راست صفحه خوش‌آمدگویى وجود دارد.

۳- در این صفحه که Introduction (معرفى) نام دارد از شما خواسته شده است که قبل از نصب سرور، نام، نام کاربرى و رمز عبور پایگاه داده را مشخص کرده باشید. چون این کارها را قبلاً انجام داده‌ایم با خیال راحت با کلیک روى لینک Proceed to next step به مرحله بعد مى‌رویم.

۴- اگر همه چیز درست باشد با عکس یک مواجه خواهید شد. تنها مسئله به پوشه‌هاى images و thumbnails مربوط مى‌شود که در حالت پیش‌فرض Unwritable (امکان ثبت یا به اصطلاح نوشتن اطلاعات در آن‌ها وجود ندارد) هستند. براى خارج کردن این پوشه‌ها از این حالت روى آن‌ها به کمک نرم‌افزار مدیریت FTP راست کلیک کنید و عبارت Properties را انتخاب کنید. اکنون در قسمت Permissions سطح دسترسى را به عدد ۷۷۷ تغییر دهید. اکنون روى لینک Re-test Requirements کلیک کنید تا بار دیگر پیش‌نیازها بررسى شوند. اگر تغییر سطح دسترسى را درست انجام داده باشید تمامى عبارات زیر واژه Value سبز هستند. حال مى‌توانید روى لینک Begin installation کلیک کنید.

۵- در این مرحله بایستى مشخصات پایگاه داده را وارد کنید. به این صورت که در قسمت Database host عبارت localhost، در قسمت Database name نام پایگاه داده که photoblog را پیشنهاد داده بودم، در قسمت Database username نام کاربرى پایگاه داده و در قسمت Database password رمز عبور نام کاربرى را وارد کنید. در ضمن قسمت Database prefix را دست نخورده باقى بگذارید. اگر تمام اصلاعات درست وارد شده باشد زمانى که روى لینک Test Connection کلیک کنید عبارت Connection Successful! نمایش داده مى‌شود. حال مى‌توانید براى انجام ادامه مراحل نصب روى لینک Continue Installation کلیک کنید (عکس ۲).

۶- این مرحله به مشخصات مدیر از جمله زبان، نام کاربرى و رمز عبور دلخواه که به منظور ورود به بخش مدیریتى Pixelpost مورد استفاده قرار مى‌گیرد (این نام کاربرى با نام کاربرى پایگاه داده اشتباه نشود) و آدرس ایمیل مربوط مى‌شود. پس از وارد کردن موارد خواسته شده روى لینک Verify Details و سپس Continue Installation کلیک کنید (عکس ۳).

۷- در این مرحله نیز با فرمى روبرو هستید که مربوط به تنظیمات فتوبلاگ از جمله نام، آدرس و زمان مى‌شود. پس از وارد کردن اطلاعات روى لینک Verify Details و سپس Continue Installation کلیک کنید (عکس ۴).

۸- این قسمت مشابه تنظیماتى است که در مورد پوشه‌هاى images و thumbnails در قسمت چهار انجام شد. در واقع به مانند قبل این بار بایستى سطح دسترسى پوشه includes را به ۷۷۷ تغییر دهید و سپس روى لینک Test Connection کلیک کنید. اگر این کار را درست انجام داده باشید تمامى عبارات زیر واژه Value سبز هستند. حال مى‌توانید روى لینک Continue Installation کلیک کنید (عکس ۵).

۹- اکنون روى لینک Finished کلیک کنید (عکس ۶) تا به صفحه ورود به بخش مدیریتى Pixelpost هدایت شوید. اکنون نام کاربرى و رمز ورود که در قسمت شش تعیین کردید را وارد کرده و روى دکمه Login کلیک کنید. تبریک مى‌گویم شما با موفقیت Pixelpost را نصب کردید و حالا به راحتى مى‌توانید اولین عکس خود را آپلود کنید.

سخن آخر
همان‌طور که مشاهده کردید راه‌اندازى فتوبلاگ به کمک نرم‌افزار Pixelpost به آسانى امکان‌پذیر است. با این وجود اگر در نصب آن مشکل داشتید مى‌توانید سرى به آدرس http://www.pixelpost.org/docs/GettingStarted/Install بزنید و یا حتى در بخش پرسش و پاسخ مطرح کنید. در قسمت بعد در مورد قسمت‌هاى مختلف بخش مدیریتى Pixelpost، افزونه‌ها (Addons) و قالب‌ها (Templates) صحبت خواهم کرد.

چرا فتوبلاگ شخصى؟
گستردگى و پیشرفت در عکاسى دیجیتال به گونه‌اى بوده است که امروزه بسیارى از کاربران به نحوى به یک دوربین دیجیتال دسترسى دارند. بارزترین مثال دوربین‌هاى تلفن‌هاى همراه است که در چند سال اخیر پیشرفت چشمگیرى داشته‌اند. این مسئله سبب شده است که ذوق هنرى بسیارى از کاربران گل کند و عکس‌هاى زیبایى را ثبت کنند. حتى عده‌اى پا را فراتر گذاشته‌اند و آثار خود را مرتب بر روى اینترنت منتشر مى‌کنند. همان‌طور هم که مى‌دانید سایت‌ها و روش‌هاى مختلفى براى نشر و به اشتراک‌گذارى عکس وجود دارد که عواملى مانند سطح عکاس، نوع عکس‌ها و هدف از عکاسى کاربران را به سرویس‌دهنده‌هاى مختلفى سوق داده‌اند. به عنوان مثال آن‌هایى که در کارشان جدى‌تر هستند و یا عکاسى را به عنوان حرفه خود انتخاب کرده‌اند اقدام به ساخت سایت یا فتوبلاگ شخصى مى‌کنند. این مسئله سبب شد تا در مورد مزایا و معایب ساخت فتوبلاگ شخصى بنویسم. در ادامه شرح تجربه شخصى‌ام در مورد ساخت فتوبلاگ آورده شده است.

فتوبلاگ و انواع آن
فتوبلاگ (photoblog) روشى براى نشر و به اشتراک‌گذارى عکس در قالب وبلاگ است با این تفاوت که در فتوبلاگ به جاى نوشته، عکس از اهمیت بیشترى برخوردار است. به طور کلى سه نوع فتوبلاگ وجود دارد: فتوبلاگ شخصى با دامنه (Domain) اختصاصى، فتوبلاگ بر روى سرویس‌دهنده‌هاى وبلاگى، فتوبلاگ بر روى سرویس‌دهنده‌هایى که مخصوص به اشتراک‌گذارى عکس طراحى شده‌اند. در ادامه توضیح خواهم داد که مهاجرت به فتوبلاگ شخصى چه مزایا و در عین حال دردسرهایى را به همراه دارد.

فتوبلاگ شخصى؛ مزایا و معایب
۱- هزینه: اولین و مهم‌ترین مسئله بحث هزینه است. در واقع همان‌طور که مى‌دانید ثبت دامنه، دریافت فضا و پهناى باند و طراحى قالب رایگان نیست و بایستى سالیانه مبلغى را براى آن کنار بگذارید. این در حالیست که بسیارى از سایت‌هاى به اشتراک‌گذارى عکس رایگان هستند. با این وجود این مسئله تنها به خدمات پایه محدود مى‌شود و براى استفاده از تمام امکانات این نوع سایت‌ها باید هزینه‌اى بپردازید.
۲- دانش فنى: بدون شک نگهدارى یک فتوبلاگ یا سایت شخصى نیازمند دانش فنى و آشنایى با زبان‌هاى برنامه‌نویسى وب است. البته بسیارى از شرکت‌هاى طراحى سایت و خدمات میزبانى وب (Web Hosting) پشتیبانى قابل قبولى را ارائه مى‌دهند. در مقابل زمانى که از یک سرویس‌دهنده به اشتراک‌گذارى عکس استفاده مى‌کنید دیگر نگرانى از این بابت نخواهید داشت.
۳- طراحى: این مورد به مورد قبل مربوط است. بدین معنى که کاربر با داشتن اطلاعات مختصرى در مورد برنامه‌نویسى وب خصوصاً HTML مى‌تواند تغییراتى را در قالب سایت خود اعمال کند. به عنوان مثال مى‌توان به منوى سایت مواردى مانند درباره ما، تماس با ما، لینک‌هاى مورد علاقه و … را اضافه کرد. در عین حال طراحى منحصربفرد کار شما را نسبت به سایرین متمایز مى‌سازد. این در حالیست که در سرویس‌دهنده‌هاى به اشتراک‌گذارى عکس قالب سایت انعطاف‌پذیرى ندارد و صفحه شخصى کاربران مشابه یکدیگر است.
۴- اعتبار: زمانى که کار حرفه‌اى مى‌شود سایت شخصى در میان عکاسان حرف اول را مى‌زند. مثلاً ممکن است عکاسان حرفه‌اى را دیده باشید که در سایت‌هاى به اشتراک‌گذارى عکس فعالیت مى‌کنند اما در کنار این آن‌ها حتماً یک سایت شخصى را نیز اداره مى‌کنند. در واقع سایت شخصى به دلیل دامنه اختصاصى و طراحى منحصربفرد اعتبار بیشترى دارد و رسمى‌تر است.

چگونه فتوبلاگ شخصى بسازیم؟
چند وقت پیش با در نظر گرفتن مواردى که در بالا به آن‌ها پرداختم تصمیم گرفتم که یک فتوبلاگ شخصى بسازم. بدین منظور جستجوهاى فراوانى در اینترنت انجام دادم. ابتدا تصمیم گرفتم از سیستم مدیریت محتواى مشهور WordPress استفاده کنم. البته امکان ساخت فتوبلاگ به کمک سایر سیستم‌هاى مدیریت محتوا مانند MovableType یا MT نیز وجود دارد، اما WordPress خوش‌دست‌تر است و به راحتى بر روى Host نصب مى‌شود. به علاوه با وجود پلاگین‌هایPhotoQ و یا YAPB – Yet Another Photoblog قدرت این سیستم مدیریت محتوا دوچندان مى‌شود.
با این وجود قالب‌هاى فتوبلاگ موجود براى WordPress یا ساده هستند و یا قابلیت دینامیک آن‌ها که براساس زبان Ajax هستند در مرورگر اینترنت اکسپلورر به خوبى نمایش داده نمى‌شود. این مسئله سبب شد تا نرم‌افزار دیگرى براى نمایش و دسته‌بندى عکس انتخاب کنم. انتخاب نهایى نرم‌افزار یا سیستم مدیریت محتواى Pixelpost بود. Pixelpost یک نرم‌افزار منبع باز (Open source) است که برپایه PHP و MySQL کار مى‌کند و بطور تخصصى براى مدیریت سایت‌ها و فتوبلاگ‌هاى شخصى طراحى شده است. از امکانات این سیستم که بایستى به مانند سیستم‌هاى مدیریت محتوا به یک وب‌سرور آپلود شود، مى‌توان به مواردى مانند مدیریت خوب عکس‌ها، پشتیبانى از زبان‌ها مختلف، سیستم نظردهى، نمایش اطلاعات Exif عکس، فیلترینگ Spam، دسته‌بندى موضوعى عکس‌ها، سیستم Tag گذارى و … اشاره کرد. در ضمن قالب‌ها (Template) و افزونه‌هاى (Add-on) متعددى نیز براى این سیستم طراحى شده‌اند.

سخن آخر
با توجه به مطالبى که گفته شد حتما تصمیم خود را در مورد داشتن یا نداشتن یک فتوبلاگ شخصى گرفته‌اید. اگر قصد دارید که یک فتوبلاگ شخصى داشته باشید پیشنهاد مى‌کنم در شماره بعد مطلب “راه‌اندازى فتوبلاگ در کمتر از پنج دقیقه” که در مورد چگونگى نصب و راه‌اندازى فتوبلاگ به کمک Pixelpost است را از دست ندهید. ناگفته نماند که علاوه بر WordPress و Pixelpost فتوبلاگ‌های متعددی در قالب فلش و بصورت دینامیک طراحی شده‌اند که به چند دلیل از توضیح آن فاکتور می‌گیرم! ابتدا اینکه طراحی و راه‌اندازی یک سایت فلش به سادگی نصب WordPress و Pixelpost نیست. از طرفی اساس یک فتوبلاگ این است که به کرات به روز شود و مخاطب ثابت خود را به تدریج پیدا کند. بنابراین سرعت بارگذاری صفحات نقش مهمی را در اینجا بازی می‌کنند. بنابراین به نظر من فلش گزینه مناسبی برای یک فتوبلاگ نیست و بیشتر بدرد افرادی می‌خورد که می‌خواهند تعدادی از کارهای خود را به عنوان رزومه کاری به نمایش بگذارند.

اگر به سایت Coolphotoblogs که دایرکتوری فتوبلاگ‌ها محسوب می‌شود بروید و روی لینک Top Contributors کلیک کنید بی‌شک فتوبلاگی به نام [daily dose of imagery] وجود دارد که از کانادا است و اگر روی لینک پروفایل آن کلیک کنید خواهید دید که Rank این فتوبلاگ ۱۰ از ۱۰ است! لازم است بدانید این امتیازدهی طبق گفته سایت Coolphotoblogs براساس محبوبیت لینک، میزان بروزرسانی، کیفیت و سطح عکس‌ها و … به هر فتوبلاگ تعلق می‌گیرد. اما بیایید با هم سری بزنیم به قسمت About این فتوبلاگ.
همان‌طور که توضیح داده شده است، عکاس این فتوبلاگ سام جوان‌روح نام دارد که از سال ۱۹۹۹ ایران را ترک کرده و هم‌اکنون در کانادا زندگی می‌کند. به علاوه اطلاعات دیگری مانند افتخارات و جوایزی که توسط ایشان کسب شده‌اند در قسمت awards and recognitions ذکر شده است. از سوی دیگر اگر به آرشیو این سایت بروید خواهید دید که اولین پست این فتوبلاگ به جولای ۲۰۰۳ باز می‌گردد!
با این مقدمه حتما کنجکاو شده‌اید که در مورد این عکاس بیشتر بدانید. خوشبختانه چندی پیش مصاحبه‌ای را از ایشان با Michael Zhang پیدا کردم که در ۲۷ جولای ۲۰۰۹ صورت گرفته است. با اینکه مدت زیادی از آن می‌گذرد با این حال بنظرم بسیار خواندنی است. به همین دلیل من آن را به فارسی ترجمه کرده‌ام. لازم به ذکر است که در ترجمه این مصاحبه سعی کرده‌ام سلیس بودن نوشته علاوه بر حفظ اصالت گفتار حفظ شود. به علاوه همان‌طور که خواهید دید در بعضی قسمت‌ها مجبور شده‌ام کلمات انگلیسی را با توجه به عدم وجود معادل فارسی مناسب عینا به کار ببرم.

PetaPixel: کمی در مورد خودتان توضیح می‌دهید؟
سام جوان‌روح: سام جوان‌روح هستم. متولد تهران، ایران و بیشتر عمرم را آنجا زندگی کرده‌ام. در دانشگاه تهران ادبیات فرانسه خوانده‌ام اما همیشه از کودکی شیفته فیلم و دوربین بوده‌ام. پدرم فیلمبردار است بنابراین همواره به دوربین‌های Arri film هشت تا ۳۵ میلی‌متری و دوربین‌های DSLR نزدیک بوده‌ام. اولین دوربینم در کودکی از نوع Kodak 110 film cartridge بود که بسیار دوستش داشتم. با این حال تا قبل از آمدن به کانادا دوربین حرفه‌ای نداشتم. اولین دوربینم یک دوربین دیجیتال Nikon CP950 در سال ۲۰۰۰ بود.
من زمانی که ۲۶ سال داشتم در سال ۱۹۹۹ به تورنتو، کانادا مهاجرت کردم. در ایران طراح گرافیکی بودم و از چند سال قبل از آمدنم به کانادا کار تصاویر متحرک و انیمیشن سه‌بعدی را آغاز کرده بودم. در کانادا نیز این زمینه کاری را ادامه دادم و هم‌اکنون به عنوان Creative Director در شرکتی فعال در زمینه post production و جلوه‌های ویژه به نام Optix Digital Pictures کار می‌کنم.

PetaPixel: جامعه فعال در حوزه فتوبلاگ در تورنتو (Toronto photoblogging community) تا چه اندازه قوی است؟ ممکن است در مورد آن صحبت کنید؟
سام جوان‌روح: تورنتو دارای یکی از قوی‌ترین جوامع فعال در حوزه فتوبلاگ است. تعداد زیادی عکاس بسیار خوب در این شهر هستند و به علاوه وبلاگ‌نویسی هم در اینجا بسیار رواج دارد. این مسئله به چند دلیل است. اول از همه اینکه تورنتو یک شهر بسیار آنلاین است که دلیل این مسئله را می‌توان زمستان‌های سرد دانست. از سوی دیگر تورنتو شهری است با فرهنگ‌های مختلف (Multi-Cultural)، شاید اولین در جهان، که به معنای وجود دیدهای بسیار متفاوت است. تعداد زیادی چشم‌اندازهای شهری و مکان‌های جالبی نیز وجود دارد که اگر تنها یک بازدیدکننده از شهر باشید آن‌ها چندان به چشم‌تان نمی‌آیند. در واقع تورنتو شهر مکان‌های جالب پنهان است و نه شهر مکان‌ها و دیدنی‌های مشهور و بزرگ.
دلیل دیگر به هوای این شهر مربوط می‌شود. شما در جولای از صحنه‌ای عکس می‌گیرید و سپس در فوریه عکسی را از همان صحنه می‌گیرید که کاملا متفاوت به نظر می‌رسد! ساحل در زمستان به مانند صحنه‌ای از Antarctica بنظر می‌رسد و در تابستان به مانند صحنه‌ای از یک فیلم Fellini. دلیل هر چه که باشد، جامعه فعال در حوزه فتوبلاگ در تورنتو کار خود را از مدت‌ها پیش آغاز کرده و تاکنون بسیار قدرتمند شده است.

PetaPixel: چطور شد که به عکاسی علاقمند شدید؟
سام جوان‌روح: پدرم فیلمبردار است، مرا با خود بر سر صحنه فیلم‌هایش می‌برد و کم‌کم به عنوان دستیارش کار کردم. بنابراین خیلی زود با دنیای دوربین‌ها آشنا شدم. آن زمان‌ها عکس‌هایی از پشت صحنه فیلم‌ها و شوهای تلویزیونی می‌گرفتم اما آن را جدی نگرفتم تا زمانی که به کانادا آمدم.

PetaPixel: در مورد اولین دوربینی که داشته‌اید صحبت می‌کنید؟
سام جوان‌روح: اولین دوربین من Kodak Pocket 110 cartridge camera بود. فکر کنم چیزی شبیه این. برادرم آن را زمانی که حدود هشت سال داشتم برایم خرید. دوستش داشتم. اما بعد از آن دوربینی نداشتم تا اینکه در سال ۱۹۹۹ اولین دوربین دیجیتال خودم به نام Nikon Coolpix 950 را خریدم. در بین این فاصله زمانی از دوربین پدرم که یک Minolta SLR بود و گاه‌گاه از Canon AE-1 دوستم، استفاده می‌کردم.

PetaPixel: در کیف‌تان چه تجهیزاتی دارید؟
سام جوان‌روح: من چندین کیف دارم! یکی از آن‌ها را بیشتر اوقات زمانی که با دوچرخه هستم استفاده می‌کنم که حاوی یک Canon 5D Mark II همراه با یک لنز واید زوم: Canon 17-40 L یا Sigma 10-24، به علاوه Canon EF 50mm f1.4 و گاه‌گاه Canon EF 100 f2.8 Macro است. من همچنین همواره یک دوربین کامپکت (point & shoot) حتی زمانی که برای خرید بیرون می‌روم نیز به همراه دارم. در حال حاضر دوربین کامپکت مورد علاقه من Panasonic LX3 است.
زمانی که به منظور پیاده‌روی و عکاسی بیرون می‌روم از کیف بزرگتری استفاده می‌کنم که قابلیت حمل لنز تله زوم را نیز دارد. لنزهای تله زوم من Canon EF70-200 f4 L به علاوه یکی از لنزهای مورد علاقه‌ام یعنی Canon EF 200mm f2.8L هستند. من همچنین همیشه یک PCLIX به همراه دارم که یک intervalometer {شمارنده فاصله زمانی} و کنترل کننده شاتر (shutter release unit) است. البته اگر جایی نیز باقی بماند لنز fisheye‌ام به همراه panorama head را برای گرفتن عکس‌های ۳۶۰ درجه همراه خواهم برد.

PetaPixel: دوربین و لنز مورد علاقه‌تان چیست؟
سام جوان‌روح: هم‌اکنون دوربین مورد علاقه من Canon 5D Mark II است و در مورد لنز هم تعداد آن‌ها بیش از این است که بخواهم یکی را انتخاب کنم! با این وجود عکس‌های گرفته شده با لنزهای Canon EF 200 f2.8 و همچنین Sigma 12-24 را بسیار دوست دارم.

PetaPixel: چه چیزهایی در فهرست علایق‌تان (و خریدتان) قرار دارند؟
سام جوان‌روح: این مشکل عکاسی است که همواره چیزی وجود دارد که شما خواهان آن باشید و هیچ موقع پایانی ندارد! من واقعا لنزهای fast prime (لنزهایی با فاصله کانونی ثابت) را که معمولا بسیار گران هستند را دوست دارم. بنابراین تعجبی نیست که این لنزها مانند Canon EF 85 L f1.2 ،EF 24 L 1.4 و EF 14 L f2.8 در فهرست خرید من باشند. من همچنین واقعا از عکاسی tilt/shift لذت می‌برم بنابراین چهار لنز Canon TS-E برایم بسیار جذاب هستند؛ و این روزها با افزوده شدن قابلیت فیلمبرداری به دوربین‌های DSLR احساس می‌کنم که به خرید یک video rig مانند آن‌هایی که شرکت‌های Redrock یا Zacuto برای ۵D Mark II تولید کرده‌اند نیاز دارم؛ و البته داشتن یک Litepanels Micro Pro نیز بد نخواهد بود!

PetaPixel: بروزرسانی روزانه سایت در این همه سال سخت بوده است؟ چگونه این کار را انجام می‌دهید؟
سام جوان‌روح: خب این کار سخت اما جذاب بوده است! گاهی اوقات باورم نمی‌شود که این کار را به مدت حدودا شش سال انجام می‌دهم. بعضی اوقات گیج می‌شوم، نمی‌دانم چه چیزی را پست کنم و یافتن چیزی که ارزش قرار دادن در سایت را داشته باشد سخت می‌شود. با این حال بسیار جالب است زمانی که به عقب برمی‌گردم و عکس‌های گذشته را که یادآور حالات و احساساتم در آن زمان هستند را می‌بینم. به علاوه روزهایی وجود دارد که می‌نشینم، ده عکس را ویرایش می‌کنم و از این بابت خوشحالم و می‌توانم برای چند روز نفس راحتی بکشم. با این وجود زمانی که در مورد بروزرسانی روزانه به مدت چندین سال صحبت می‌کنید قطعا عکس‌های معمولی نیز وجود دارند. تقریبا تولید چیزی جذاب آن هم بطور روزانه غیرممکن است، و گاه‌گاه اینکه مردم از شما انتظار زیادی دارند آزاردهنده است. اما در کل کار خوشایندی است، زمانی که خودت را پایبند به اصول روزانه‌ای می‌کنی، مجبور خواهی بود که ایده‌های جدید داشته باشی و چیزهای جدیدی را آزمایش کنی که در حالت عادی آن‌ها را انجام نخواهی داد. به عنوان مثال کار با Adobe Flash را برای افزودن interactivity به کارهایم تجربه کرده‌ام. به علاوه پانوراماهای interactive و time-lapse photography را به منظور تنوع پست‌هایم در فتوبلاگ قرار داده‌ام.

PetaPixel: بطور معمول روزانه چه تعداد ایمیل از بینندگان فتوبلاگ و طرفداران‌تان دریافت می‌کنید؟
سام جوان‌روح: این تعداد بسته به اینکه چه چیزی پست می‌کنم و روز هفته متفاوت است. معمولا چیزی در حدود ده تا پنجاه ایمیل در روز دریافت می‌کنم. بعضی ایمیل‌ها حاوی سوالی در مورد سایت و عکس‌هایم، برخی حاوی پیام تشکر از بابت عکس‌های روزانه و برخی دیگر شامل درخواست‌های حرفه‌ای می‌شوند.

PetaPixel: از زمانی که فتوبلاگ را ایجاد کرده‌اید مهم‌ترین مسائلی که با آن مواجه شده‌اید چه بوده‌اند؟
سام جوان‌روح: من فتوبلاگ را در سال ۲۰۰۳ به عنوان یک سرگرمی ایجاد کردم. در ماه اول تعداد کمی بازدید داشتم اما ناگهان تعداد بازدیدکنندگان به سرعت به هزاران نفر در روز رسید بطوریکه فتوبلاگ به تدریج به چیزی بیشتر از یک سرگرمی جانبی تبدیل شد. بزرگ‌ترین مسائلی که با آن‌ها روبرو هستم عبارتند از: حفظ جذابیت سایت برای بازدیدکنندگان ثابت سایت در طول این سال‌ها، تنظیم زمانم بین فتوبلاگ و شغلم، داشتن خانواده و به علاوه رسیدگی به بازخورد سایت. من در یک شرکت انیمیشن‌سازی کار می‌کنم که شغلی با ساعت کاری ۹ صبح تا ۵ بعد از ظهر نیست و مجبورم ساعات زیادی را کار کنم. در کنار این مسائل، چند ساعت در روز زمان صرف سایت می‌کنم بنابراین می‌توانید تصور کنید که هر روز چقد سخت می‌تواند باشد. من یک دختر سه ساله نیز دارم. بنابراین با تمام این‌ها حساب و کتاب را به عهده خودتان می‌گذارم! با این وجود فتوبلاگ برایم یک تجربه جذاب بوده است و خواهد بود.

PetaPixel: پس از این همه سال عکاسی عکس‌هایتان چه میزان حافظه اشغال کرده‌اند؟ چطور عکس‌هایتان آرشیو می‌کنید؟
سام جوان‌روح: هم‌اکنون آرشیو عکس من حدود سه ترابایت است که آن‌ها را در هاردهای یک ترابایتی ذخیره کرده‌ام. به علاوه اینکه از تمام آن‌ها پشتیبان تهیه کرده‌ام. اما پس از خرید Canon 5D Mark II حجم فایل‌های Raw بیشتر شده است و این به معنای سرعت بالای پر شدن حجم درایوهای پشتیبان است. دو درایو SATA داخلی ۱.۵ ترابایت نیز دارم که به دلیل سریع‌تر بودن نسبت به درایوهای اکسترنال فایل‌های PSD و آرشیو کنونی را روی آن‌ها ذخیره می‌کنم.

PetaPixel: در مورد روند و روش کاری خودتان صحبت می‌کنید؟
سام جوان‌روح: من فقط در فرمت Raw عکاسی می‌کنم. پس از عکاسی اولین کاری که انجام می‌دهم افزودن اطلاعاتی (Ingesting) به عکس‌ها به کمک نرم‌افزار Camerabits Photo Mechanic است. من از این نرم‌افزار برای افزودن اطلاعات کپی‌رایت و IPTC metadata شامل کلمات کلیدی (Keyword) به فایل‌ها علاوه بر تغییر نام عکس‌ها به منظور افزودن تاریخ قبل از نام فایل‌ها استفاده می‌کنم. سپس توسط همین نرم‌افزار عکس‌هایم را می‌بینم، آن‌ها را تگ می‌کنم، رتبه می‌دهم و یا برخی را پاک می‌کنم (این کار را به ندرت انجام می‌دهم و معمولا تمام فایل‌ها را نگه می‌دارم). در مرحله بعد تمام عکس‌ها را به نرم‌افزار Adobe lightroom که تمام اطلاعات اضافه شده در نرم‌افزار Camerabits Photo Mechanic را می‌خواند وارد (Import) می‌کنم. ممکن است این سوال را بپرسید که چرا از lightroom برای افزودن اطلاعات IPTC استفاده نمی‌کنم. سوال به جاییست، به این دلیل که lightroom نیز می‌تواند این کارها را انجام دهد. اما جواب کوتاه و ساده برای این سوال، سرعت است! Photo Mechanic از هر نرم‌افزار دیگری که تاکنون برای مشاهده فایل‌های Raw بررسی کرده‌ام بسیار سریع‌تر است. به علاوه تولید فایل‌های JPG از فایل‌های Raw نیز در Photo Mechanic سریع است.
من اغلب کارهای مربوط به ویرایش عکس‌ها را در Lightroom انجام می‌دهم. با این وجود و با وجود علاقه‌ی بسیارم به روند ویرایش در Lightroom گاه‌گاه از Phase One استفاده می‌کنم به این دلیل که کیفیت نهایی عکس و سرعت بهتری دارد. اگر به ساخت یک گالری عکس HTML نیاز داشته باشم از Lightroom استفاده می‌کنم اما اگر بخواهم این کار را به سرعت انجام دهم از Photo Mechanic استفاده می‌کنم.
پس از ویرایش در Lightroom ویرایش فایل را در Photoshop ادامه می‌دهم. کارهای پایانی، تغییر ابعاد برای قرار دادن در وب و sharpening نیز در Photoshop انجام می‌دهم.
برای فهرست‌سازی (catalogue and indexing) فایل‌های JPG نهایی از Microsoft Expression Media استفاده می‌کنم. به علاوه در این نرم‌افزار اطلاعات GPS را به عکس‌ها می‌افزایم. البته قبلا از نرم‌افزار RoboGeo استفاده می‌کردم که پس از افزوده شدن قابلیت ثبت موقعیت در نسخه جدید MS Expression Media دیگری نیازی به RoboGeo احساس نمی‌کنم.
در کمال تعجب این سوال که «چرا از سیستم عامل ویندوز به جای مک استفاده می‌کنی؟» را بسیار شنیده‌ام! پاسخ کوتاهی که می‌توانم بدهم این است که من از نرم‌افزارها استفاده می‌کنم و نوع سیستم عامل برایم فرقی نمی کند. من با ویندوز، در این سال‌ها، راحت‌تر بوده‌ام و به علاوه از نرم‌افزارهای بسیاری استفاده می‌کنم که در سیستم عامل مک وجود ندارند.
در مورد روند کاری مربوط به ویدئو باید بگویم که Import فایل‌ها به کمک نرم‌افزار Photo Mechanic صورت می‌گیرد و سپس توسط نرم‌افزار NeoScene آن‌ها را به فرمت Cineform Avi تبدیل می‌کنم. این روش فایل‌هایی با حجم بالاتری ایجاد می‌کند اما در عوض کار کردن با آن‌ها در نرم‌افزارهای Adobe After Effects و Premiere سریع‌تر است. MS Expression Media نیز از فایل‌های ویدئویی پشتیبانی می‌کند و نقش بسزایی را در روند کار و ویرایش ویدئو بازی می‌کند. در این ویدئوی کوتاه روند روش کاریم را توضیح داده‌ام.

PetaPixel: اگر موقعیت عکاسی از همه چیز را داشته باشید چه چیزی را بیشتر از همه برای عکاسی ترجیح می‌دهید؟
سام جوان‌روح: من فضاهای شهری، چشم‌اندازهای خیابان‌ها و شهر، معماری و مناظر (Landscapes) را بسیار دوست دارم. رویای من این است که به تمام نقاط دنیا سفر کنم و از مکا‌ن‌ها و مردم عکاسی کنم. افسوس می‌خورم زمانی که در ایران بودم عکاسی را جدی نگرفتم و بسیار دوست دارم که تنها به قصد عکاسی به ایران سفر کنم. من همچنین عکاسی در مکان‌های متروک، کارخانه‌ها و ساختمان‌های در حال تخریب را بسیار دوست دارم.

PetaPixel: عکاسان و فتوبلاگ‌های مورد علاقه شما کدام‌ها هستند؟
سام جوان‌روح: این از آن سوال‌هایی است که پاسخ دادن به آن بسیار سخت است به این دلیل که تعداد آن‌ها بسیار زیاد است و همیشه به یاد می‌آورم که تعداد زیادی حین پاسخ دادن از قلم افتاده‌اند.
افرادی که از آن‌ها بسیار تاثیر گرفته‌ام Horst Hamann و Raymond Depardon هستند. کتاب Horst Hamann به نام New York Vertical دلیل اصلی خرید اولین دوربین دیجیتال من بود. من سال‌ها بعد با Depardon آشنا شدم که کتابش به نام Errance یکی از بهترین کتاب‌های عکسی است که تاکنون داشته‌ام. Joe McNally عکاس دیگری است که به شدت از آن الهام می‌گیرم. بنظرم او عکاس بسیار عالی است، او از همه چیز عکاسی می‌کند، از تجربه کردن کارهای جدید نمی‌ترسد و خودش را همواره به چالش می‌کشد. از سوی دیگر او بسیار در اینترنت فعال است (بلاگش یکی از سایت‌های عکاسی محبوب من است) و این مسئله او را بهتر می‌سازد. بسیار تمایل دارم که روزی در یکی از کارگاه‌های عکاسی اون شرکت کنم. زمانی که مردم از من می‌پرسند چرا از چیزهای مختلفی عکاسی می‌کنم و سبک خاصی را انتخاب نمی‌کنم پاسخ من این است که اشکالش چیست؟ Joe McNally را ببینید!
سایر عکاسان مورد علاقه من عبارتند از Steve McCurry، رضا {دقتی}، Andreas Gursky و Gregory Crewdson. به علاوه به تعداد زیادی عکاسان Magnum از جمله Martin Parr و … علاقمند هستم. از عکاسان کلاسیک نیز به نام‌های آشنایی چون Henri Cartier Bresson ،Walker Evans ،Andreas Kertesz و Robert Frank علاقمند هستم که همواره از آن‌ها تاثیر می‌گیرم.
نسل جدیدی از عکاسان نیز هستند که از طریق flickr و دیگر سایت‌های عکاسی با آن‌ها آشنا شده‌ام که می‌توان از آن‌ها بسیار الهام گرفت مانند Chase Jarvis ،Jeremy Cowart ،David Hobby و بسیاری دیگر.
بطور مشابه تعداد بسیار زیادی فتوبلاگر وجود دارد. اگر بخواهم تعدادی از آن‌ها را نام ببرم به شدت کارهای Miles Storey ،David Nightingale ،Jessyel Gonzales ،Jonathan Day Reiner ،Tanja Tiziana ،Kathleen Connaly ،Jonathan Greenwald، Istoica و بسیاری دیگر را تحسین می‌کنم.

PetaPixel: ترجیح می‌دهی که PetaPixel با چه کسی مصاحبه کند؟
سام جوان‌روح: بسیار دوست دارم مصاحبه با Joe McNally یا Chase Jarvis را بخوانم، انسان‌ها و عکاسان بزرگی هستند. همیشه تاثیرگذارند.

مترجم: احسان عباسی
منبع: Interview with Sam Javanrouh of daily dose of imagery
فتوبلاگ سام جوان‌روح: daily dose of imagery

اگر دوست دارید یک فتوبلاگ راه‌اندازى کنید پیشنهاد مى‌کنم مقاله‌ى “چرا فتوبلاگ شخصى؟؛ راه‌‌اندازى فتوبلاگ در کمتر از پنج دقیقه” شماره ۹۷ دوهفته‌نامه عصر شبکه را بخوانید. در این مقاله ابتدا مسئله‌ى داشتن یا نداشتن فتوبلاگ شخصى را به چالش کشیده‌ام و سپس به توضیح و آموزش قدم به قدم نصب فتوبلاگ به کمک نرم‌افزار Pixelpost روى سرور پرداخته‌ام. این شماره هم‌اکنون در سراسر کشور قابل دسترس است.