سفر به هرات – قسمت اول
زمانى که با الیاس پیراسته تصمیم گرفتیم به هرات سفر کنیم (اویل مهر ماه ۱۳۸۸) با عکسالعملهاى مختلفى از سوى اطرافیان مواجه شدیم. عدهاى آن را جسارت و عدهاى دیگر آن را حماقت مىخواندند! اما واقعیت این است که ذهنیت اغلب مردم کشورمان در مورد افغانستان اشتباه و قدیمى است. به عنوان مثال، هرات با اینکه گاهى مورد حملات تروریستى قرار مىگیرد اما یکى از امنترین شهرهاى افغانستان به شمار مىرود و زندگى در آنجا به خوبى جریان دارد. بد نیست بدانید در هرات حتى دو هتل پنج ستاره نوساز وجود دارد و به دلیل وجود نداشتن تعرفههاى گمرکى قیمت ماشینهاى مدل بالا در آنجا چندین برابر نسبت به ایران ارزانتر است. ابتدا لازم مىدانم توضیح مختصرى در مورد شهر هرات بدهم.

لینک عکس در فتوبلاگ
هرات، نگین آسیا
هرات دومین شهر بزرگ افغانستان و مرکز ولایت هرات است که در طول تاریخ بارها توسط اقوام مختلف کاملاً ویران شده است. از اسکندر مقدونى گرفته تا چنگیزخان و تیمور لنگ، همگى بر این شهر راندهاند و بسیارى را از دم تیغ گذراندهاند. با این وجود در گذشته القاب متعددى از جمله قلب خراسان، خاک اولیا، چشم و چراغ جمیع بلدان، نگین آسیا، فلورانس آسیا، جان جهان و مروارید جهان را به آن نسبت دادهاند که این مسئله از درخشانترین دوران هرات یعنى قرن پانزدهم میلادى و عهد تیموریان نشأت مىگیرد. در واقع در میان بخشهاى (ربعهاى) خراسان بزرگ هرات نسبت به سه بخش دیگر یعنى مرو، بلخ و نیشابور پس از حمله مغول پیشرفت چشمگیرترى داشت. اوج این شکوفایى از زمانى شروع شد که هرات پایتخت تیموریان شد و شاهرخ پسر تیمور به همراه همسرش، گوهرشاد بیگم خدمات زیادى را براى این شهر انجام دادند. با این وجود جنگهایى که در دهههاى اخیر افغانستان را درگیر خود کرده است، از شکوه و عظمت از شهر کاسته است.
راههاى سفر به هرات
براى سفر به هرات علاوه بر پرواز مشهد به هرات مىتوان به طور زمینى و از طریق مرز دوغارون این کار را نیز انجام داد. البته قبل از آن باید به فکر ویزا باشید. ویزا را مىتوان از سفارت افغانستان در تهران و یا کنسولگرى (به قول خوشان غنسولگرى!) افغانستان در مشهد گرفت. هزینه ویزای سیاحت یک بار ورود با اقامت یک ماه و اعتبار سه ماه براى اتباع ایرانى ۴۰ یورو است و صدور آن برخلاف گذشته حداقل ۴ روز بطول مىانجامد (در مشهد که به این ترتیب بود). که البته علت این مسئله در سایت سفارت افغانستان ذکر شده است: “تفاوت هزینه صدور ویزاى اتباع ایرانى و اتباع سایر ممالک، به دلیل اتخاذ رویه مشابه از سوى جمهورى اسلامى ایران مىباشد.” فاصله مشهد تا مرز دوغارون در حدود ۲۵۰ کیلومتر است و پیشنهاد مىکنم برنامهتان را طورى تنظیم کنید که صبح آنجا باشید. چون اتوبوس مشهد به هرات صبح حرکت مىکند و ممکن است با شلوغى مواجه شوید. مىتوانید شب را در تربت جام (به فاصله ۱۶۰ کیلومترى مشهد) و یا تایباد که تنها ۲۰ کیلومتر با مرز فاصله دارد بمانید و صبح زود به سمت مرز حرکت کنید. مرز نیز از ساعت هشت صبح تا ۴ بعد از ظهر باز است.
ورود به هرات، ورود به افغانستان
ما حوالى ساعت ۸ صبح در مرز بودیم و پس از پرداخت عوارض خروجى (۵ هزار تومان) و تشریفات مربوطه در کمتر از بیست دقیقه داخل خاک افغانستان شدیم. متاسفانه همان ابتدا که وارد خاک افغانستان شوید فقر را لمس خواهید کرد و براى رسیدن به ماشینهاى سوارى که راهى هرات هستند بایستى از میان تعداد زیادى فقیر و کودکانى که براى حمل بارتان اصرار دارند عبور کنید. فاصله مرز تا هرات ۱۲۰ کیلومتر است و هزینه هر ماشین دربست بین ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ افغانى متغیر است که هر افغانى معادل ۲۰ تومان است. البته افغانها تومان و دلار هم قبول مىکنند! درضمن پیشنهاد مىکنم ابتدا از چپ بودن فرمان ماشین اطمینان حاصل کنید! چون با وجود جهت رانندگى مشابه در ایران ماشینهاى راست فرمان نیز در آنجا وجود دارند! مسیر مرز تا هرات توسط ایران ساخته شده و آسفالت نسبتاً خوبى دارد. اولین چیزى که در جاده توجه شما را به خود جلب مىکند تابلوى کابل ۱۴۶۰ کیلومتر است! در طول مسیر از میان روستاهاى مختلفى عبور مىکنید که فاقد هرگونه امکانات اولیه هستند و بسیار به یکدیگر شباهت دارند. در واقع بافت روستایى آن منطقه بصورت خانههاى گلى با سقفهاى گنبدى شکل است. مسئله دیگر نحوه رانندگى افغانها بود که ما را یاد وضعیت ایران در چندین سال قبل مىانداخت. به عنوان مثال به دفعات شاهد سرعت زیاد، سبقت از سمت راست و قسمت خاکى جاده و استفاده مکرر از بوق بودیم. در واقع چیزى به عنوان پلیس راهنمایى و رانندگى حتى درون شهرها وجود ندارد و یا حداقل ما ندیدیم. شاید این فرضیه درست باشد که دولت افغانستان نگاه خود را متمرکز امنیت منطقه کرده و دیگر فرصت نظارت بر این مسائل را ندارد. نزدیک هرات که مىشوید در دو طرف جاده انواع ماشینها براى فروش پارک شدهاند. کمى جلوتر منارههاى مجموعه تاریخى مصلاى هرات به چشم مىخورند و بىشک شوق بازدید از هرات را در وجودتان دو چندان مىسازند. البته دولت در تلاش است مسیر این جاده که از میان منارهها مىگذرد و بقاى این آثار را به خطر انداخته تغییر دهد. این منطقه که بسیار شلوغ است دروازه ملک نام دارد و آخر خط ماشینهاى مرز است.
محل اقامت در هرات
ما حدود ساعت ۱۱ بود که به دروازه ملک رسیدیم و تصمیم گرفتیم که ابتدا وضعیت محل اقامتمان را مشخص کنیم. به محض پیاده شدن از ماشین بار دیگر توسط فقیرهاى زیادى دوره شدیم. به هر نحوى که بود سوار ماشین دیگرى شدیم و طبق برنامهریزى که براساس اطلاعات موجود روى اینترنت انجام داده بودیم راهى هتل مارکوپولو شدیم. نرخ تاکسىها نیز در هرات بین پنجاه تا صد افغانى متغیر است و چانه زدن را نیز نباید فراموش کنید! به مقصد که رسیدیم مشخص شد هتل مارکوپولو تعطیل شده و کارکنان آن هتل جدید و پنج ستاره نظرى را اداره مىکنند. در آنجا فرصت را غنیمت شمردیم و با گرفتن دو سیم کارت MTN که جمعاً ۱۵۰ افعانى قیمت داشت با ایران تماس گرفتیم. جالب است بدانید به غیر از MTN چندین اپراتور دیگر در افغانستان فعالیت مىکنند که مهمترین آنها شرکت افغان بىسیم است. در هر حال تصمیم بر این شد که قبل از هر چیز سرى به آمریت آبادات تاریخى (معادل میراث فرهنگى خودمان که داخل مسجد جامع قرار دارد) بزنیم تا در مورد هتل و به علاوه مجوز عکاسى سوالاتى بپرسیم. خوشبختانه مسئول آن قسمت برخورد بسیار خوبى داشت و هتل بهارستان را پیشنهاد داد. در مورد مجوز عکاسى نیز ما را به اداره اطلاعات و فرهنگ و توریزم ولایت هرات باستانی که در نزدیکى زیارت خواجه موفق بود ارجاع داد. البته آن روز موفق به دیدار رئیس آن قسمت نشدیم و در نتیجه راهى هتل بهارستان که در جاده بادمُرغان یا بایمُرغان قرار دارد شدیم. باید بگویم این هتل در حد هتلهاى دو یه سه ستاره ایران است و امکانات خوبى از قبیل حمام، تلویزیون، یخچال، سیستم تهویه مطبوع، سرویس صبحانه و از همه مهمتر کابل شبکه براى دسترسى به اینترنت از طریق لپتاپ دارد. حتى در لابى هتل دو سیستم متصل به اینترنت وجود دارد! قیمتهاى اتاقهاى این هتل هم مناسب است و ما براى اتاقهاى دوتخته شبى ۳۵ دلار پرداختیم.
مسجد جامع هرات
پس از اطمینان در مورد محل اقامت، همان روز بار دیگر راهى مسجد جامع شدیم. مسجدى با قدمت هشتصد ساله که اساس آن توسط سلطان غیاث الدین غوری طرحریزى شده است. این مسجد داراى بیش از ده مناره و یک حیاط بزرگ است و زیبایى و عظمت فوقالعادهاى دارد. البته در طى این سالها بارها مورد بازسازى و مرمت قرار گرفته و این مسئله یافتن نشانهاى از گذشته را در آن بسیار دشوار کرده است.
در مورد عکاسى از مسجد و نمازگذاران هم با وجود نیروهاى امنیتى مشکلى نداشتیم. البته باید توجه داشته باشید که در اغلب مکانهاى مذهبى افغانستان بایستى بدون کفش داخل شوید. از سوى دیگر بهتر است طورى عکاسى نکنید که مزاحم نماز خواندن نمازگذاران بشوید و پیشنهاد مىکنم در این مواقع در گوشهاى از مسجد بنشینید و با لنز تله عکاسى کنید.





ويژهنامه رایگان آموزش عکاسی
ایول احسان…عالی بود…دمت گرم…دستت طلا…منتظر بقیه اش هستم بی صبرانه!…و شدیدا آرزوی این سفر رو دارم…پیشنهاد می کنم نکاتی که لازمه واسه این سفر رو به همراه مراحل و هزینه ها در یه پست جدا بنویسی
[پاسخ]
احسان پاسخ در تاريخ ۱۴ اردیبهشت ۱۳۸۹ ۱۲:۰۷ ب.ظ:
چاکرم علیرضا جان. این سفرنامه رو قرار بود بفرستم برای “سرزمین من همشهری”. اما به دلیل تنبلی و عواملی که خودت بهتر میدونی کامل نشد که بفرستم! سعی کردم توی نوشته هام نکات ریز رو مربوط به هزینه ها و جاهایی که پتانسیل عکاسی داره جای بدم. حالا بازم چشم :)
[پاسخ]
منتظر ادامه این سفرنامه هستیم ما هنوز ها….
[پاسخ]
احسان پاسخ در تاريخ ۱۵ اردیبهشت ۱۳۸۹ ۲:۴۶ ب.ظ:
حتما
[پاسخ]
بسیار کامل و خوب بود خیلی خیلی تشکر میکنم زحمت زیادی برای نوشتن کشیدی از اینکه تجربه ات را در اختیار همه قرار دادی متشکرم .
امیدوارم سالم و شاد و موفق باشی.
[پاسخ]
احسان پاسخ در تاريخ ۱۵ اردیبهشت ۱۳۸۹ ۲:۴۶ ب.ظ:
ممنون
[پاسخ]
عالی بود احسان جان. توضیحات خوبی بود.
عکس ها هم خوب بود. ممنوووون. منتظر بقیه اش هستیم
:)
[پاسخ]
راستی خیلی جالبه که ما در مورد کلاً افغانستان قدیمی و بد فکر می کنیم. شاید به خاطر چیزهایی باشه که اینجا می بینیم ولی الیاس هم می گفت که اصلا شبیه چیزی که ما فکر می کنیم نیست.
ماشین عروسی که درست شده ساده و زیباست. لباس هایی هم که گاهی دیده ام که کار دست زنان اونجاست خیلی بهتر و زیباتر از چیزی است که ما فکر می کنیم.
:) باز هم ممنون برای این سفرنامه
[پاسخ]
احسان پاسخ در تاريخ ۱۵ اردیبهشت ۱۳۸۹ ۲:۴۹ ب.ظ:
ممنون مهسا جان. برای خود ما هم خیلی جالب بود! اینکه مثلا توی لابی هتل دو تا کامپیوتر متصل به اینترنت باشه واقعا قابل تامله! حالا در قسمتهای بعد بیشتر توضیح میدم.
[پاسخ]
خیلی خوب بود احسان ! ادامه بده ! منتظر ادامه ش هستم ! اگر مشکلی در ریکاوری اطلاعات سفر داشتی درخدمتم ! :D
[پاسخ]
احسان پاسخ در تاريخ ۱۶ اردیبهشت ۱۳۸۹ ۶:۵۸ ب.ظ:
مرسی. همین هم تا حدی با کمک تو نوشته شد. توی قسمتهای بعدی حتما کمک میگیرم ازت. البته الیاس جان دیگه از ریکاوری گذشته!
[پاسخ]
ذکر نکردید که هنوز در هرات هستید یا خیر – من از این کامنت را از شهر هرات می نویسم و از این که میهمان ما افغانها بودید خیلی خرسند و خوشحالم …. به هر حال اگر هرات هستید شماره ۰۰۹۳ – ۷۰۰۴۰۶۳۶۴ شماره تماس من است شاید – از دیدار و آشنایی با شما خرسند می شوم
[پاسخ]
احسان پاسخ در تاريخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۹ ۷:۰۴ ب.ظ:
سلام وحید جان. من ذکر کردم اول سفرنامه که مهر ۸۸ هرات بودیم. یک سفر سه روزه بسیار لذتبخش بود. اگر قسمت بشه شاید سال دیگه راهی افغانستان بشیم و این بار زیارتت کنیم. خوشحالم که این نوشته خواننده افغانی هم داشته.
[پاسخ]
man پاسخ در تاريخ ۲۵ اردیبهشت ۱۳۸۹ ۵:۵۸ ب.ظ:
afghani na! afghanan!plz!
[پاسخ]
بهار پاسخ در تاريخ ۱۰ دی ۱۳۹۰ ۴:۱۳ ب.ظ:
من هم به عنوان یه افغان تشکر می کنم از این نگاه زیبا که به کشور مظلوم و ستمدیده ام داشتید.حالا کمی مطمین شدم که هنوز هم انسانهای خوب پیدا می شن.من افغانم اما افغانستان را ندیدم.اما در آرزوی دیدارم به امید آنروز که به خانه بر گردیم…
دل منو می سوزونی آی ، می سوزونی وای ، :-)
خیلی باحاله خداییش
[پاسخ]
با سلام . خیلی خیلی ممنون از اطلاعات کامل و جالبت.
من امروز رفتم قنسول!افغانستان و درخواست ویزا دادم(مشهد)و اطلاعاتت تا اینجا کامل و عالی بود . انشاا.. ۲۱ شهریور ۸۹ میرم سوئد فرانسه ایتالیا یونان آلمان سوئیس و…
خوشحال میشم باهات آشنا بشم.
صادق زعیم ۱۵ تیر ۸۹
[پاسخ]
سلام من آرش بارز هستم اهل هرات و الانم توش دارم زندگی میکنم باید بگم عاشق اینجا هستم. یک محیطی استثنائی ولی واقعی.
[پاسخ]
سلام دوست من زمری بهبود هستم از ولایت هرات باستان تشکر از توضیحات خوب شما در باره شهر هرات واقیعآ که هرات یک شهر دیدنی است وباستانی است من خودم از هرات وتولد من هم در هرات است هرات جاهای دیدنی فراوان دارد میتوانید بهتر دیدن کنید بازهم تکشر از شما ۳۰/۹/۱۳۸۹
[پاسخ]
احسان جان واقعا به خاطر این انتخاب خوشحال شدم. و خوشحالی من دو چندان شد وقتی طرز فکر شما رو در مورد هرات و افغانستان فهمیدم.
از این که از سفر شما به هرات چندی پیش با خبر شدم و فرصت ملاقات شما رو نداشتم واقعا احساس تاسف میکنم!
ولی امیدوارم در آینده زیر سقف همین آسمون بزرگ همه دوستانو ملاقات کنم.
به امید روزهای بهتر (در ضمن این بار اگه قصد سفر این طرفا داشتید در خدمتم!)
[پاسخ]
ممنون بابت اطلاعات مفیدی که در مورد سفر به هرات گذاشته بودی
من دارم برای سفر به افقانستان و سه کشور همسایه اون آماده میشم اگه خدا بخواد اول تیر ۹۰ برای عکاسی و گشت راهیم .
ممنون میشم اگه بازم مطالبی راجع به افقانستان داری تو سایتت بزار تا همه استفاده کنن.
[پاسخ]
سلام خدمت برادرمحترم احسان جان ازاینکه شایددیرهم شده باشه برای نظردادن بازهم مایک ضرب المثل داریم که میگه ماهی را هرموقع که ازآب بگیری تازه است به همین خاطرمن هم فرصت این را پیداکردم تا این سایت را بازکنم واطلاعاتی که ازشهرباستانی هرات را یک برادرایرانی درسایتش گذاشته وبخوانم بازهم امیدوارم که نظربنده را هم بخوانید وخیلی ازنظرلطف شماودیگه برادران ایرانی ممنونم بازهم اگرخداخواست ومهمان ماشدید بنده درراستای راهنمائی درخدمتم اینم شماره تماسم ۰۷۹۴۵۹۹۹۵۶
[پاسخ]
احسان پاسخ در تاريخ ۱۸ مرداد ۱۳۹۰ ۴:۳۰ ب.ظ:
سلام فردین عزیز. دوست دارم دوباره افغانستان بیام اما شاید این بار کابل و مزارشریف برم. اما اگه به هرات آمدنی شدم حتما میبینمت.
[پاسخ]
http://www.google.com/search?q=ahmad+zahir+songs+choon+darakhte+farvardin&hl=en&sa=X&biw=1600&bih=640&prmd=imvnso&source=univ&tbm=vid&tbo=u&ei=_Qz_Tt7cG4P04QTkhsSNCA&ved=0CCcQqwQ
[پاسخ]
یحیی هسنم باشنده هرات ولی حالا در هندوستان درس می خوانم از این که در باره هرات واقعیت را گفتید تکشر می کنم از شما
[پاسخ]
سلام. ممنون از سفرنامه زیبای شما به شهر هرات. من کابل زندگی میکنم و هفته بعدی قراره برای یه امتحان برم هرات. میخوام بدونم هتلی که شما توش بودید یا بقیه هتل ها مناسب یه دختر هست که تنها سفر کنه؟ البته من قبلا تنها به خیلی کشورهای آسیایی و اروپایی سفر کردم ولی تو کشور خودم نه. میخوام اینبار تجربه کنم. ممنونم اگه زودتر جواب بدید. زهرا از کابل
[پاسخ]